اهمیت استفاده از خوراک جایگزین در تغذیه‌ی دام و طیور

صنعت دامپروری یکی از بخش‌های مهم کشاورزی در ایران است و در سطح گسترده‌ای توسعه یافته است. درست است که ایران به عنوان کشوری با منابع طبیعی غنی، شرایط مناسبی برای دامپروری دارد. با این حال به دلایل مختلف با تامین خوراک دام و طیور در ایران مواجه هستیم. یکی از مشکلات اساسی در صنعت دامپروری ایران، کمبود منابع علوفه و خوراک دام و طیور است. تأمین علوفه و خوراک با کیفیت برای دام‌ها و طیور چالش مهمی برای دامداران و دامپروران می‌باشد. همین مسئله آن‌ها را با هزینه‌های بالا و کاهش بهره‌وری مواجه خواهد کرد.
کمبود منابع آبی و شیوع خشکسالی در برخی مناطق ایران می‌تواند به عنوان یک عامل محدود‌کننده در تأمین برای دام‌ و طیور عمل کند و به کاهش تعداد دام‌ها و طیور و کیفیت تولیدات دامی منجر شود.
تغییرات آب‌ و هوایی مانند خشکسالی‌ها، سیلاب‌ها و تغییرات دما، می‌توانند تأثیر زیادی بر دام‌ها و علوفه‌های موردنیاز آن‌ها داشته باشند.
موارد گفته شده عوامل موثری در قیمت تمام شده‌ی دام و طیور در ایران هستند. از این رو لزوم استفاده از خوراک‌های جایگزین بیش از پیش مشخص می‌شود. استفاده از خوراک‌های جایگزین می‌تواند تا مقدار قابل توجهی هزینه‌های تولید دام و طیور و در نتیجه قیمت تمام شده‌ی گوشت، مرغ، شیر، تخم مرغ را کاهش دهد.
حتی زمانی که نهاده‌های اصلی به میزان کافی وارد کشور یا تولید شوند باز هم استفاده از خوراک‌های جایگزین برای دامداران و مرغداران صرفه‌ی اقتصادی خواهد داشت.
خوراک‌های جایگزین باعث کاهش آلودگی طبیعت می‌شوند. برای استفاده از خوراک‌های جایگزین می بایست به محدودیت مصرف آن‌ها نیز توجه کرد . از هر کدام از خوراک‌های جایگزین تا اندازه‌ای میت‌وان استفاده کرد که نیازهای تغدیه‌ای دام و طیور مرتفع شود. نکته حائز اهمیت این است که خوراک‌های جایگزین به طور کامل نمی‌توانند به جای نهاده‌های اصلی از جمله جو و گندم و ذرت و سویا مور استفاده قرار گیرند. برای این کار باید درصدی از نهاده‌های اصلی را کم کرد و به جای آن از خوراک‌های جایگزین استفاده نمود. این موضوع منجر به کاهش حدود سی درصد به بالا از هزینه‌های جیره دامداری خواهد شد.

انواع خوراک‌های جایگزین در تغذیه‌ی دام و طیور

در ادامه قصد داریم لیست تعدادی از خوراک‌های جایگزین را برای شما بیاوریم.

  • پودر گوشت دامی
  • پودر ماهی ترکیبی
  • پودر پسته دامی
  • پودر خرما دامی
  • پودر جوجه
  • پودر استخوان
  • پودر کاکائو
  • پودر آب پنیر
  • پودر ماهی
  • پودر پوست انار
  • پودر هسته انار
  • پودر خرما
  • پودر هسته خرما دامی
  • کنجاله زیتون
  • کنجاله کنجد
  • کنجاله ارده
  • کنجاله گلرنگ
  • کنجاله کلزا
  • پوست ذرت
  • پوست نخود
  • پوست پسته گرانول
  • خرده ذرت
  • خرده گندم
  • ضایعات ماکارونی
  • ضایعات تخم پنبه
  • ضایعات کنجاله پنبه
  • ضایعات جو و مالت
  • ضایعات حبوبات
  • ضایعات تخمه آفتاب گردان
  • ضایعات پفیلا
  • ضایعات بیسکویت
  • تفاله انواع میوه از جمله تفاله سیب
  • تفاله چغندر
  • تفاله جو
  • تفاله گوجه
  • تفاله مرکبات
  • تفاله آلبالو
  • آرد پوست سخت پسته
  • آرد دامی
  • آرد برنج
  • باگاس نیشکر
  • سبوس جو
  • دان مرغی
  • نان خشک
  • چغندر
  • سیب زمینی
  • نشاسته دامی
  • کود مرغی فراوری شده
  • بلوط
  • بافر
  • آب پنیر
  • خرده ذرت
  • نان خشک
  • سبوس برنج
  • گندم شکسته
  • ملاس و باگاس

تعدادی از موارد ذکر شده در لیست خوراک‌های جایگزین و ارزان به خوبی می‌توانند جایگزین سویا، جو، ذرت و سبوس شوند و به خوبی پروتئین مورد نیاز دام و طیور را تامین کنند.
درست است که استفاده از این جایگزین‌ها باعث کاهش هزینه‌های دام و طیور می‌شود ولی سلامت دام در دامداری‌ها از موضوعات بسیار مهم است به گونه‌ای که به خطر افتادن سلامت دام، حذف دام و کاهش سود و سرمایه دامداری را به همراه خواهد داشت.