اهمیت شناسه یکتا در شفافیت و امنیت سامانه بازارگاه

سامانه بازارگاه به‌عنوان بستر رسمی وزارت جهاد کشاورزی برای توزیع و نظارت بر نهاده‌های دامی و کشاورزی، یکی از پیچیده‌ترین سامانه‌های ملی در حوزه تجارت نهاده است. در این سامانه، شناسه یکتا (Unique ID) نقش کلیدی در شناسایی سفارش‌ها، حواله‌ها، و کاربران دارد و همانند کد ملی برای هر تراکنش عمل می‌کند.

با این حال، در بسیاری از موارد کاربران هنگام ثبت سفارش، صدور حواله، یا مشاهده وضعیت حمل، با خطایی به نام «خطای شناسه یکتا نامعتبر است» یا «شناسه یکتا یافت نشد» مواجه می‌شوند. این خطاها می‌توانند موجب توقف کل فرآیند توزیع یا حتی مسدود شدن سهمیه کاربر شوند.

در این مقاله از تجارت دانه کیهان، به زبان ساده و دقیق توضیح می‌دهیم که شناسه یکتا چیست، چرا خطای آن رخ می‌دهد، و چگونه می‌توان این خطا را در کمترین زمان ممکن بازیابی و برطرف کرد.

شناسه یکتا چیست و چه نقشی در بازارگاه دارد؟

شناسه یکتا یک کد منحصر‌به‌فرد ۲۴ رقمی است که به هر موجودیت (کاربر، سفارش، حواله، پته حمل یا پرداخت) در سامانه اختصاص می‌یابد.
این شناسه توسط مرکز داده بازارگاه تولید می‌شود و در تمامی زیرسیستم‌ها (مانند مدیریت سفارش، حمل، تخصیص و پشتیبانی) به‌عنوان مرجع مشترک استفاده می‌گردد.

کارکردهای اصلی شناسه یکتا:

  • شناسایی دقیق هر تراکنش در پایگاه داده ملی.
  • جلوگیری از ثبت تکراری یا جعلی اطلاعات.
  • اتصال بین چند ماژول مختلف (مثل سفارش و حواله).
  • تسهیل در رهگیری وضعیت سفارش تا تحویل نهایی.

به بیان ساده، اگر شناسه یکتا دچار مشکل شود، سیستم دیگر قادر به تشخیص و ارتباط بین اجزای فرآیند نخواهد بود.

انواع خطاهای مرتبط با شناسه یکتا در بازارگاه

کاربران ممکن است بسته به نوع فعالیت خود (دامدار، انباردار، شرکت پخش یا کارخانه خوراک دام) با یکی از خطاهای زیر روبه‌رو شوند:

نوع خطا پیام نمایش داده‌شده در سامانه علت احتمالی
خطای «شناسه یکتا یافت نشد» The unique ID is not found حذف یا تغییر رکورد از پایگاه داده
خطای «شناسه یکتا تکراری است» Duplicate unique ID ارسال مجدد اطلاعات در فرم ثبت
خطای «شناسه یکتا نامعتبر است» Invalid unique ID قطع ارتباط بین سرور کاربر و سرور اصلی
خطای «عدم تطابق شناسه یکتا با نقش کاربری» ID mismatch ورود با نقش اشتباه (مثلاً انباردار به‌جای دامدار)
خطای «شناسه یکتا منقضی شده» Expired ID ثبت قدیمی یا تأخیر در تأیید سیستم

هرکدام از این خطاها مسیر اصلاح مخصوص خود را دارد که در بخش‌های بعدی توضیح داده می‌شود.

 

دلایل بروز خطای شناسه یکتا

خطاهای مرتبط با شناسه یکتا معمولاً در اثر یکی از موارد زیر ایجاد می‌شوند:

  • قطع ارتباط لحظه‌ای با سرور اصلی بازارگاه.
    در ساعات پرترافیک (به‌ویژه حوالی ظهر)، داده‌ها ممکن است ناقص ارسال شوند.
  • ثبت سفارش یا حواله با نقش اشتباه.
    مثلاً کاربر با نقش دامدار وارد شده ولی حواله متعلق به نقش انبار است.
  • تغییر ساختار داده در سامانه جهاد کشاورزی.
    به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری گاهی موجب تغییر شناسه‌ها می‌شوند.
  • حذف یا اصلاح اطلاعات قبلی بدون به‌روزرسانی شناسه.
    مثلاً حواله اصلاح شده ولی شناسه قبلی همچنان در پایگاه داده باقی مانده است.
  • ثبت هم‌زمان توسط چند کاربر.
    اگر دو کاربر به‌صورت هم‌زمان در حال ثبت سفارش باشند، شناسه تکراری تولید می‌شود.
  • خطای مرورگر یا کوکی‌های ذخیره‌شده.
    داده‌های قدیمی مرورگر می‌توانند باعث نمایش نادرست شناسه‌ها شوند.

مراحل گام‌به‌گام برای رفع خطای شناسه یکتا

گام اول: شناسایی نوع خطا

ابتدا پیام خطا را دقیق بخوانید. در پایین صفحه معمولاً کد خطا نوشته می‌شود (مثلاً ERR_UID_404 یا ERR_UID_409).
این کد به شما می‌گوید که خطا از نوع عدم یافتن، تکرار یا ناسازگاری است.

اگر هیچ پیام خطایی نمی‌بینید و فقط داده نمایش داده نمی‌شود، مرورگر خود را Refresh کرده و مجدد وارد شوید.

گام دوم: بررسی شناسه از طریق منوی «گزارش‌ها»

در منوی سمت راست سامانه بازارگاه به بخش «گزارش‌ها» و سپس «گزارش تراکنش‌ها» بروید.
در این بخش، می‌توانید شناسه یکتای مربوط به سفارش، حواله یا پته را بیابید.

در صورت مشاهده موارد زیر:

شناسه خالی یا صفر (000000000000) → خطا در ثبت اولیه

شناسه تکراری در چند ردیف → ارسال مجدد داده

شناسه‌ای با تاریخ قدیمی → نیاز به بازنشانی

در این حالت باید فرآیند بازیابی انجام شود.

گام سوم: پاک‌سازی حافظه مرورگر

بسیاری از خطاهای شناسه یکتا در اثر کش (Cache) مرورگر رخ می‌دهند.
مراحل رفع:

از منوی مرورگر Chrome، گزینه Settings → Privacy → Clear Browsing Data را انتخاب کنید.

گزینه‌های Cache و Cookies را تیک بزنید.

مرورگر را بسته و دوباره وارد سامانه شوید.

در برخی موارد، این اقدام ساده می‌تواند شناسه‌های ناپدیدشده را دوباره قابل مشاهده کند.

گام چهارم: بازیابی شناسه از بخش «سوابق سفارش‌ها»

اگر شناسه مربوط به سفارش گم شده است:

وارد بخش «سفارش‌ها» شوید.

با فیلتر تاریخ یا نام کالا، سفارش موردنظر را پیدا کنید.

روی گزینه «مشاهده جزئیات» کلیک کنید.

شناسه یکتا معمولاً در بخش بالای صفحه کنار کد سفارش درج شده است.

اگر خالی است، روی گزینه «بازیابی شناسه» کلیک کنید (در نسخه جدید سامانه اضافه شده).

در صورت فعال نبودن این گزینه، باید از پشتیبانی درخواست بازتخصیص شناسه کنید.

گام پنجم: رفع خطای شناسه یکتا در حواله

در صورتی که خطا مربوط به حواله باشد:

وارد منوی «حواله‌ها» شوید.

حواله‌ای که خطا دارد معمولاً با علامت قرمز مشخص شده است.

از ستون عملیات، گزینه «اصلاح حواله» را انتخاب کنید.

شناسه یکتا را حذف نکنید؛ فقط روی گزینه «به‌روزرسانی از سرور» کلیک کنید.

پس از چند ثانیه، شناسه جدید تخصیص می‌یابد.

در نهایت، تغییرات را ذخیره کنید و صفحه را مجدد بارگذاری نمایید.

گام ششم: رفع خطای شناسه در پته حمل

پته حمل معمولاً از روی حواله صادر می‌شود. اگر شناسه حواله اشتباه باشد، شناسه پته نیز به‌صورت خودکار خطا می‌دهد.
برای اصلاح:

از بخش «پته‌ها»، پته مربوطه را باز کنید.

روی گزینه «ویرایش اطلاعات» کلیک کنید.

فیلد شناسه یکتا را حذف و دوباره با مقدار حواله صحیح جایگزین کنید.

گزینه ذخیره و تأیید نهایی را بزنید.

در صورتی که خطا همچنان باقی بود، باید حواله مبنا مجدداً تأیید شود.

گام هفتم: ارسال درخواست به پشتیبانی

اگر هیچ‌یک از روش‌های بالا مؤثر نبود، از طریق بخش پشتیبانی اقدام کنید:

  • به مسیر پشتیبانی → ثبت درخواست جدید بروید.
  • نوع درخواست را «رفع خطای شناسه یکتا» انتخاب کنید.

اطلاعات زیر را بنویسید:

  • شماره سفارش یا حواله
  • تاریخ خطا
  • پیام خطا به‌صورت دقیق
  • نقش کاربری خود
  • دکمه ارسال درخواست را بزنید.

تیم فنی بازارگاه معمولاً ظرف ۲۴ ساعت پاسخ می‌دهد. در برخی موارد، شناسه جدید به‌صورت دستی تخصیص داده می‌شود.

 

روش‌های پیشگیرانه برای جلوگیری از خطای شناسه یکتا

اقدام توضیح
ورود منظم با نقش درست همیشه قبل از ثبت سفارش، نقش کاربری را بررسی کنید.
استفاده از مرورگر به‌روز از نسخه جدید Chrome یا Edge استفاده کنید.
اجتناب از ثبت هم‌زمان چند سفارش باعث ایجاد شناسه‌های تکراری می‌شود.
بررسی گزارش‌ها پس از هر ثبت اطمینان از اختصاص صحیح شناسه به سفارش‌ها.
خروج امن از سامانه بستن مرورگر بدون خروج ممکن است نشست ناقص بگذارد.

تحلیل فنی ساختار شناسه یکتا

شناسه یکتا در سامانه بازارگاه معمولاً ساختاری ۲۴ رقمی دارد و هر بخش معنا دارد:

مثال:
20251010-BAZ-ORD-00001234

بخش معنا
20251010 تاریخ تولید شناسه
BAZ کد سامانه بازارگاه
ORD نوع رکورد (Order / Haval / Petteh)
00001234 شماره ترتیبی در پایگاه داده

درک این ساختار به کارشناسان فنی کمک می‌کند تا هنگام بررسی گزارش‌ها، محل دقیق بروز خطا را شناسایی کنند.

رفع خطا از طریق تطبیق دستی شناسه‌ها

گاهی لازم است برای رفع خطا، شناسه‌ی گمشده یا اشتباه را به‌صورت دستی از سوابق قبلی جایگزین کنید.
برای این کار:

  1. وارد بخش «گزارش جامع تراکنش‌ها» شوید.
  2. سفارش صحیحی را که مشابه مورد خطادار است بیابید.
  3. شناسه صحیح را کپی کنید.
  4. در فرم حواله خطادار، جایگزین نمایید و ذخیره کنید.
  5. از بخش پشتیبانی تأیید تطبیق را درخواست دهید.

این روش بیشتر برای کارشناسان اتحادیه یا شرکت‌های دارای سطح دسترسی بالاتر کاربرد دارد.

رفع خطای شناسه یکتا در زمان انتقال نقش کاربری

در صورتی که نقش کاربری شما تغییر کرده باشد (مثلاً از دامدار حقیقی به شرکت حقوقی)، ممکن است شناسه‌های قدیمی معتبر نباشند.
در این حالت باید از مسیر زیر عمل کنید:

  • ورود با نقش جدید
  • ثبت تیکت با موضوع «انتقال شناسه یکتا به نقش جدید»
  • اعلام شناسه‌های قبلی

پس از تأیید سامانه، شناسه‌ها به حساب جدید منتقل می‌شوند.

مشکلات ناشی از عدم رفع خطای شناسه

اگر خطای شناسه یکتا برطرف نشود، ممکن است پیامدهای زیر رخ دهد:

  • عدم صدور حواله برای سفارشات فعال
  • توقف فرآیند حمل و عدم تولید پته
  • قفل شدن سهمیه تخصیص‌یافته
  • مغایرت در گزارش‌های جهاد کشاورزی
  • از دست رفتن سابقه خرید برای دوره بعدی سهمیه‌بندی

بنابراین رفع سریع این خطا نه‌تنها ضروری، بلکه حیاتی برای حفظ اعتبار کاربر در سامانه است.

نمونه واقعی از خطای شناسه یکتا در حواله نهاده

در یکی از بررسی‌های انجام‌شده توسط کارشناسان تجارت دانه کیهان، دامداری در استان کرمانشاه هنگام صدور حواله ذرت با خطای زیر مواجه شد:

  • «شناسه یکتا یافت نشد؛ لطفاً از پشتیبانی درخواست بازتخصیص دهید.»
  • پس از بررسی مشخص شد کاربر با نقش اشتباه (مرغدار به‌جای دامدار) وارد شده بود.
    با تغییر نقش کاربری و به‌روزرسانی حواله از سرور، شناسه یکتا جدید صادر و حواله بدون مشکل فعال شد.

این مثال نشان می‌دهد که بسیاری از خطاها فنی نیستند، بلکه ناشی از بی‌دقتی کاربری هستند.

پرسش‌های متداول (FAQ)

۱. آیا شناسه یکتا برای هر مرحله متفاوت است؟

بله. سفارش، حواله، و پته هرکدام شناسه مخصوص به خود دارند.

۲. آیا می‌توان شناسه را دستی ویرایش کرد؟

خیر، فقط با سطح دسترسی مدیریتی امکان‌پذیر است.

۳. خطای شناسه یکتا پس از اصلاح حواله هم ادامه دارد؟

در برخی موارد بله؛ باید حواله از سرور مجدداً تأیید شود.

۴. اگر چند روز بگذرد و خطا رفع نشود چه کنم؟

از طریق پشتیبانی بازارگاه تیکت جدید با ذکر تاریخ ثبت نمایید.

۵. آیا شناسه یکتا در ایمیل یا پیامک ارسال می‌شود؟

در حال حاضر خیر، فقط از داخل سامانه قابل مشاهده است.

نتیجه‌گیری: شناسه یکتا، ستون اعتماد در بازارگاه

شناسه یکتا، عنصر حیاتی نظم، امنیت و شفافیت در سامانه بازارگاه است. خطا در این شناسه می‌تواند زنجیره تأمین را مختل کند و موجب سردرگمی کاربران شود. با اجرای دقیق مراحل بالا، می‌توان خطای شناسه را در کمترین زمان ممکن رفع و فرآیند تخصیص نهاده را بدون اختلال ادامه داد.

توصیه می‌شود کاربران قبل از هر ثبت جدید، از صحت نقش کاربری و اتصال اینترنت مطمئن شوند و گزارش‌های شناسه را به‌صورت دوره‌ای بررسی کنند.

اگر در سامانه بازارگاه با خطای شناسه یکتا مواجه هستید یا نیاز به بازیابی شناسه‌های گمشده دارید، تیم تجارت دانه کیهان با تجربه میدانی و فنی در حوزه سامانه‌های جهاد کشاورزی آماده ارائه پشتیبانی تخصصی است. برای رفع سریع خطا و مشاوره در ثبت سفارش‌ها با ما تماس بگیرید.